Vicki Cristina Barcelona

Δύο Αμερικανίδες, η Βίκι και η Κριστίνα, αποφασίζουν να περάσουν το καλοκαίρι τους κάτω από τον ήλιο της Βαρκελόνης. Σοβαρή και στα πρόθυρα του γάμου η πρώτη, σεξουαλικά απελευθερωμένη η δεύτερη, θα πιαστούν όμως και οι δυο στον ιστό του Χουάν Αντόνιο, ενός αρρενωπού ζωγράφου που παραμένει υπερβολικά δεμένος με την πρώην σύζυγό του.

Αυτή την φορά ο Γούντι Άλεν στήνει το γαϊτανάκι του στην Βαρκελόνη με τα πολύχρωμα γλυπτά του Μιρό και τα σαν ζαχαρωτά κτήρια του Γκαουντί. Στο «Vicky, Cristina, Barcelona» δεν υπάρχει έγκλημα και τιμωρία όπως στα «Match Point» και «Το Όνειρο Της Κασσάνδρας» αλλά το λαβράκι («Scoop») βγήκε και εδώ. Θα ξεκινήσω από το τρίτο κορίτσι του τίτλου, το πιο όμορφο. Λουσμένο στο κίτρινο του μελιού και στο κόκκινο του κρασιού η Βαρκελόνη...Ο Γούντι την έχει φωτογραφίσει σαν ντόπιος που δεν ξεχνά κάποιες φορές να αντιμετωπίζει και να επανεκτιμά τα αξιοθέατα της πόλης του σαν υγιής τουρίστας και ταξιδευτής. Η κάμερα του βολτάρει στην πόλη και ούτε για μια στιγμή τα πλάνα του δεν γίνονται καρτ ποστάλ. Την αποτυπώνει ήρεμη, όμορφη σαν σε γλυκιά μέθη από σέρι, με εξοχές, ποδηλατάδες, αρτίστικη και λειτουργική, κουλτουριάρα, νευραλγική, ζωντανή, πονηρή και ανεπιτήδευτα Ευρωπαία. Οι δυο Αμερικανίδες του έρχονται εδώ για το καλοκαίρι από το κέντρο του Μανχάταν. Η μια αρραβωνιασμένη, τακτοποιημένη και ολίγο ξινή και η άλλη απελευθερωμένη, ξανθούλα και ζουμερή ψάχνει την αγάπη μέσα από τα πλάνα και το σενάριο της μικρού μήκους ταινίας που μόλις ολοκλήρωσε. Διαφορετικές αλλά κολλητές...Στα εγκαίνια μιας γκαλερί γνωρίζουν έναν άντρα.

Εδώ ξεκινά η ιστορία...Δημιουργείται ένα σύνηθες επιφανειακά τρίγωνο του τύπου δυο γυναίκες - ένας άνδρας αλλά εξελίσσεται σε γλυκόπιοτη κομεντί. Δεν έχει στιχομυθίες για να γονατίσεις από τα γέλια, ούτε θα ξαφνιαστείς από τις εξελίξεις και τις ανατροπές, ούτε θα εντυπωσιαστείς από τις μοντερνιές και της «προχώ» πινελιές. Έχει όμως μια στιλάτη ομορφιά απ' άκρη σ' άκρη...Εκτός του φυσικού σκηνικού της πανέμορφης πόλης ο Άλεν συγκέντρωσε μερικές από τις όμορφες μούρες του διεθνούς σημερινού κινηματογράφου.

Το κορίτσι που δεν αναγράφεται στο τίτλο κλέβει σίγουρα την παράσταση, ακόμα και αν εμφανίζεται μόνο στο δεύτερο μισό της ταινίας.

Η Πενέλοπε Κρούζ,  μια εντυπωσιακή σειρήνα, νευρωτική, έντονη, σπινθηροβόλα, με ανάκατα μαλλιά, πολλές τιράντες και χαϊμαλιά, χαοτική, μπερδεμένη, επικίνδυνη, μοιραία Σπανιόλα, απρόβλεπτη, τη λες και τρελή. Οι σκηνές με τους δυο τους να λογομαχούν στα ισπανοαγγλικά προκαλούν γέλιο και χωρίς υπότιτλους και έχουν κάτι από την παθιασμένη, γοητευτική υστερία του Αλμοδοβάρ αν και βλέπουμε ταινία του Γούντι Άλεν. Η μούσα του τελευταίου, η Γιόχανσον, στην τρίτη τους συνεργασία καταφέρνει μάλλον τα λιγότερα απ' όλους αν και κάνει αυτό που χρειάζεται, αφήνεται να τσαλακωθεί κάτω από τον υποφώσκοντα αυτοσαρκασμό που κρύβει ο ρόλος της. Η φίλη της, η Πατρίσια Κλάρκσον, δεν χάνεται καθόλου, καθώς υπηρετεί άξια τον ξινό, ξενέρωτο, ρόλο της και περιμένει την επόμενη ευκαιρία για να δείξει τί άλλο μπορεί να κάνει. Ο Γούντι Άλεν φτιάχνει ένα μικρό Μανχάταν με αλήθειες για τις σχέσεις, την αγάπη, τον έρωτα (ο μόνος ρομαντικός έρωτας είναι ο ανεκπλήρωτος...), τις τέχνες και τη ζωή. 

Δεν σου αρέσει η αλήθεια...4 μέρες στο Γκουαντάναμο

Παραγωγή: Αυστραλία - Καναδάς - Βρετανία Σκηνοθεσία: Λυκ Κοτέ, Πατρίσιο Ενρίκες

Η ταινία παρακολουθεί αυτό το ριψοκίνδυνο παιχνίδι της γάτας με το ποντίκι, του κυνηγού με το θήραμά του που κράτησε τέσσερις μέρες και αναλύει τις πολιτικές, νομικές και επιστημονικές πτυχές ενός βεβιασμένου διαλόγου. Ο Καναδός υπήκοος Ομάρ Χαντρ βρίσκεται στο Γκουαντάναμο από το 2002. Ηταν 15 χρόνων όταν τον συνέλαβαν στο Αφγανιστάν και σύμφωνα με τη διεθνή νομοθεσία είναι παιδί-στρατιώτης.

Το ντοκιμαντέρ παρουσιάζει τη συνάντηση του Ομάρ Χαντρ με μια ομάδα πρακτόρων των καναδικών μυστικών υπηρεσιών κάνοντας χρήση της επτάωρης βιντεοσκόπησης της ανάκρισής του, που πρόσφατα έπαψε να θεωρείται απόρρητη από το Ανώτατο Δικαστήριο του Καναδά. Τον Οκτώβριο του 2010, ο Ομάρ Χαντρ αποφάσισε να παραδεχτεί τις κατηγορίες εναντίον του, σε μια διαπραγμάτευση συμφωνίας με τον εισαγγελέα, και καταδικάστηκε σε οκτώ χρόνια φυλακή αντί για ισόβια. Με αυτή του την απόφαση γίνεται ο πρώτος άνθρωπος που καταδικάζεται επίσημα ως εγκληματίας πολέμου από το 2001 που ξεκίνησε ο πόλεμος στο Αφγανιστάν, αλλά και το πρώτο παιδί-στρατιώτης στη σύγχρονη ιστορία που κρίνεται ένοχος εγκλημάτων πολέμου.

Human Trafficking (Στα πλοκάμια της πορνείας)

Μια ανύπαντρη μητέρα από την Τσεχία, ένα επίδοξο μοντέλο από την Ουκρανία κι ένα παιδί, που απήχθη από σύγχρονους δουλεμπόρους στις Φιλιππίνες, είναι ορισμένες από τις ιστορίες σεξουαλικής κακοποίησης που ξεδιπλώνονται στην ταινία. Μια ομάδα της ICE αγωνίζεται ενάντια στα διεθνή κυκλώματα της πορνείας.Μια ταινία για το οργανωμένο έγκλημα και την πορνεία,με κάθε λογίς καθάρματα όπως σωματέμπορους,παιδεραστές κτλ.Θα σας καθηλώσει για τρεις ώρες με την καταπληκτική πλοκή και αγωνιά της.

Σκληρές εικόνες, απίστευτες ιστορίες, σοκαριστικά πλάνα, συνθέτουν το παζλ της ταινίας που καθηλώνει. Ιστορίες νέων γυναικών, ακόμα και παιδιών που έπεσαν θύματα του διεθνούς κυκλώματος της πορνείας. Το τέλος της ταινίας παρουσιάζει μια αλήθεια που όλοι είτε αγνοούμε είτε αρνούμαστε να πιστέψουμε... Κάθε χρόνο εκατομμύρια γυναίκες και μικρά παιδιά ( αγόρια και κορίτσια ) πωλούνται χωρίς την θέληση τους ως σεξουαλικά αντικείμενα και βιώνουν τον μεγαλύτερο εξευτελισμό...

Gomorra

Βόρεια Νάπολη: το βασίλειο της Καμόρα, της ιταλικής μαφίας. Εκεί όπου ο μόνος νόμος είναι αυτός της βίαιης επιβολής και ο πόλεμος των συμμοριών στρέφεται γύρω από τον έλεγχο της αγοράς των ναρκωτικών, της πορνείας, ακόμα και του τουρισμού. Βασισμένο σε βιβλίο-ντοκουμέντο του δημοσιογράφου Ρομπέρτο Σαβιάνο (ο οποίος εξαιτίας των απειλών ζει υπό συνεχή αστυνομική επιτήρηση) που έγινε μπεστ σέλερ εν μία νυκτί, αυτό το εκρηκτικό πορτρέτο της Καμόρα χαρακτηρίστηκε ως «το πιο αληθινό φιλμ που έχει γίνει για τη μαφία», υπήρξε εμπορικός θρίαμβος στην Ιταλία και αποτέλεσε μαζί με το «Il Divo» αντικείμενο επερώτησης στην ιταλική βουλή σχετικά με την εικόνα της χώρας στο εξωτερικό. .

Εξαιρετική ταινία στα εκφραστικά μέσα που χρησιμοποιεί, από σκηνοθετικής πλευράς, μια και σεναριακά, η ιδιαιτερότητα του θέματος, είναι επικίνδυνη, μαζί με την δύσκολη επιλογή της κατασκευής του, επικοινωνιακά. Το στυλ "αλά σινεμά verite", στο θέμα της Μαφίας είναι μία τολμηρή επιλογή... Ολοκληρωμένο σινεμά, "καταγγελίας", χωρίς διδακτισμό. Εντυπωσιάζει η αμεσότητα και η ωμότητα. Η προσωπική δημιουργική γραφή, η σπαρτιάτικη ερμηνευτική καθοδήγηση των ηθοποιών και η ρεαλιστική ατμόσφαιρα, σφραγίζουν το έργο του Γκαρόνε, απογειώνοντάς το - και πέρα από το κατασκευαστικό τομέα. Εκτός της ευφυέστατης φορμαλιστικής επιλογής, σε μινιμαλιστικούς τόνους και ανάπτυξη, μέσα από το άγριο τοπίο και τα κοντινά πλάνα, διακρίνεται στο βάθος - φόρος τιμής - στο εκαταλελειμένο, ιταλο-σπαγγέτι γουέστερν, ιδιαίτερα το τελευταίο μισάωρο... Αυτή είναι η πραγματικότητα. Αυτή είναι η Μαφία. Στα χωράφια, όχι στα "σαλόνια"! Όταν η Παιδεία είναι απούσα, ο νόμος του ισχυρού, επικρατεί, ή αλλιώς ο νόμος της "ζούγκλας".

Κανείς άλλος δημιουργός δεν παρουσίασε με τέτοια αυθεντικότητα, τους χαρακτήρες και το περιβάλλον της σήψης και της διαφθοράς με την ολοκληρωτική κυριαρχία της Μαφίας, στον τόπο που γεννήθηκε και όχι εκεί που εξάχθηκε. Στην υπανάπτυκτη φτωχή, Νότια Ιταλία , ακόμη και στον πλούσιο Βορρά, η Καμόρρα και τα πλοκάμια της έχουν τέτοια εξουσία που δύσκολα μπορεί να συλλάβει, ο ανθρώπινος νους. Η ταινία αποδεικνύει του λόγου το αληθές. Όταν ο νόμος της σιωπής επικρατεί παντού με καθολική αποδοχή και η νέα γενιά, γαλουχείται με όνειρα να γίνουν "γκάγκστερ" και ιδανικά που ξεκινούν και καταλήγουν στο κέρδος, τον εύκολο πλουτισμό από τα ναρκωτικά και την πορνεία, τις ληστείες και τον συμμοριτοπόλεμο για τη αναδιανομή της "πίτας", οι "φαμίλιες" είναι εκεί για να σε προστατέψουν. Ή να σε καθαρίσουν αν περάσεις στην απέναντι πλευρά, ή σηκώσεις κεφάλι και το παίξεις ΣΗΜΑΔΕΜΕΝΟΣ. Είναι ανατριχιαστικός ο τρόπος που περιγράφονται όσα βλέπουμε...

Και ξέρετε κάτι; Είναι η πρώτη φορά που το θέμα δεν προσφέρεται για κατανάλωση και ωραιοποίηση. Θα έχετε πιθανώς δει ένα σωρό άλλες ταινίες, κυρίως αμερικάνικες, σχετικά με τη δράση της Καμόρα. Εκείνες φαντάζουν τουλάχιστον "γελοίες" και αστείες μπροστά σε αυτό το αριστούργημα. Καμία ταινία απ' όσες έχουν γυριστεί για την Μαφία, δεν μοιάζει με τα ΓΟΜΟΡΡΑ. Αν το δείτε θα καταλάβετε γιατί. Επίσης, σας προειδοποιώ, να μην περιμένετε ότι θα δείτε τα τυποποιημένα κλισέ των ταινιών δράσης με γκάγκστερς και μαφιόζους. Μιλάμε για "άλλο πράγμα". Αποδόμηση όλων των κανόνων που διέπουν την κλασική αφήγηση και το mainstream. Οι τέσσερις παράλληλες ιστορίες των ανθρώπων που παρακολουθούμε συνδέονται μεταξύ τους. Και το τέλος είναι τραγικό, με καθαρά αρχαιοελληνική έννοια. Η πιο φοβερή ερμηνεία, αυτή που αποτυπώνει το μεγαλείο του "φόβου", είναι εκείνη του "κομιστή" χρημάτων, του λογιστή.

Το ημέρωμα της στρίγγλας ( Κ.Θ.Β.Ε.)

Το ημέρωμα της στρίγγλας (23/3/2011)

«Το ημέρωμα της στρίγγλας» Από την Παρασκευή 25 Μαρτίου Στην Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, ώρα 9 μμ. Το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος παρουσιάζει το έργο «Το ημέρωμα της στρίγγλας», μια από τις δημοφιλέστερες κωμωδίες του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, σε σκηνοθεσία Ρόμπερτ Στούρουα, με τον Ιεροκλή Μιχαηλίδη και την Δήμητρα Ματσούκα στους πρωταγωνιστικούς ρόλους. Το έργο κάνει πρεμιέρα τηνΠαρασκευή 25 Μαρτίου, στο θέατρο της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, στις 21.00. Η δύναμη του έρωτα και της αγάπης έρχεται να εδραιωθεί μέσα σε αυτό το έργο του Σαίξπηρ ως η απόλυτη εκείνη δύναμη που μπορεί να αλλάξει το εγώ για χάρη του άλλου. Ο Σαίξπηρ με ευφάνταστο και πολλές φορές κωμικό- τραγικό τρόπο μας μιλάει για την δυσκολία της ανθρώπινης φύσης στην συνύπαρξη με τον άλλον.  ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗ  «Ο σκηνοθέτης δεν πρέπει να μιλάει σε τρεις περιπτώσεις: Α. Πριν από την ταινία του Β. Κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων της ταινίας του Γ. Μετά το τέλος της ταινίας του». Φεντερίκο Φελλίνι Η φάρσα αυτή του Σαίξπηρ - που έχει να κάνει με το πώς κάποιος Πετρούτσιο από τη Βερόνα, ημέρωσε μια στρίγγλα ονόματι Κατερίνα από την Πάντοβα, φτιάχνοντας μαζί της στο τέλος μια υπέροχη πατριαρχική οικογένεια- έχει σημειώσει επιτυχία σε όλα τα θέατρα του κόσμου.  Η επιγραφή που επιλέχθηκε για την αρχή αυτού του κειμένου είναι η απάντηση του Φελλίνι, όταν τον ρώτησαν αν έχει να πει κάτι για την ταινία του – και βρίσκει σύμφωνους όλους όσους συμμετέχουν αυτή την παράσταση, με επικεφαλής τον σκηνοθέτη της.  Πραγματικά, τί μπορεί να πει ένας σκηνοθέτης στην αρχή και κατά τη διάρκεια μιας δουλειάς; Υπάρχει πάντα η σκέψη, που όμως την επεξεργάζεται κατά τη διαδικασία των προβών με τους ηθοποιούς – και η σκέψη αυτή μπορεί να αλλάξει ριζικά πολλές φορές. Γι’ αυτό όταν ξεκινάει «το ταξίδι» μέσα στο έργο, δεν ξέρεις ακριβώς τι θα προκύψει μετά το τέλος των βασανιστικών προβών, μέχρι τη μέρα της πρεμιέρας. Όταν πια η παράσταση είναι έτοιμη, τι να πουν αυτοί που την έχουνε κάνει...; Τότε είναι η ώρα του κοινού και της κριτικής να πάρουν τον λόγο!  Έχοντας κατά νου ότι ο σκηνοθέτης είναι ευγενής -έτσι τουλάχιστον πιστεύει ο ίδιος για τον εαυτό του- δεν θα αρνηθεί να εκθέσει τη σκέψη του και να πει σε τι αφορά αυτή η παράσταση. Πιστεύει ότι δεν είναι μόνο ο Πετρούτσιο που ημερώνει τη στρίγγλα Κατερίνα, αλλά και η Κατερίνα που από τη μεριά της τον μεταμορφώνει αναδεικνύοντας τις πιο καλές πλευρές του. Γιατί η φύση του έρωτα, που γεννήθηκε ανάμεσα σ’ αυτές τις δύο δυνατές προσωπικότητες, είναι τέτοια που τους κάνει καλύτερους.  Γενικώς ο Σαίξπηρ -όπως πιστεύει ο σκηνοθέτης- ακόμα και σ’ αυτήν την ελαφριά κωμωδία του, μας μιλάει για τη δυσκολία της ανθρώπινης φύσης, για το ανεξήγητο της ύπαρξής της και το μυστηριώδες του ψυχισμού της. Όλος ο Κόσμος είναι μια Σκηνή, λέει ο βάρδος από το Στράτφορντ, και όλοι εμείς ηθοποιοί. Άρα, όπως κανένας άλλος, εμείς γνωρίζουμε τις δυσκολίες που έχει το θέατρο και κατ’ επέκταση η ίδια η ζωή.  Είναι η τέταρτη φορά που ανεβάζω παράσταση στην Ελλάδα ως σκηνοθέτης και θα ήθελα αυτή την «ερωτική σχέση» που έχω ξεκινήσει ο ίδιος με το Ελληνικό θέατρο και τους Έλληνες ηθοποιούς, αυτή τη φορά να την ταξιδέψω σε δρόμους πιο απρόβλεπτους αλλά και πιο κοντινούς.

Αφιέρωμα στον Κieslowski...

Τριλογία Χρωμάτων

Τριλογία χρωμάτων - Μπλε Ταινία

Η “Μπλε Ταινία” είναι η πιο εσωστρεφής και εκείνη που είχε τη μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία. Με το πρόσωπο της Ζιλιέτ Μπινός να κυριαρχεί στα πλάνα, το φιλμ επιχειρεί να διεισδύσει στον εσωτερικό κόσμο μιας γυναίκας που βιώνει την απώλεια. Έχοντας χάσει οικογένεια  σε ένα αυτοκινητιστικό δυστύχημα και προσπαθώντας να απαγκιστρωθεί από τον πόνο της ανακάλυψης της εξωσυζυγικής σχέσης του άντρα της, μετατρέπεται σε μια απρόσωπη και ανώνυμη παρουσία. Μια οντότητα που παλεύει να μείνει ελεύθερη από μνήμη, από συναισθήματα, από παρελθόν. Ο δρόμος της απώλειας θα γίνει το εφαλτήριο για την εσωτερική αναδόμησή της . Γκρο-πλαν, εμμονή σε λεπτομέρειες, βλέμματα και σιωπές εκφράζουν την ψυχολογική κατάσταση της ηρωίδας που περνά σταδιακά από την αδιαφορία και την άρνηση στην επανασυγκρότηση και τη  λύτρωση. Εκεί που το τέλος συναντά μια νέα αρχή, εκεί που συναισθήματα απειλούνται από αποκαλύψεις μιας στιγμής, εκεί που οι αναμνήσεις στέκουν ως τείχη αδιαπέραστα μπροστά στην ανάγκη διαφυγής, ο Κieslowski   προσαρμόζει τη θέληση ως κλειδί και την αγάπη ως όχημα της λυτρωτικής απελευθέρωσης. Δεν είναι άλλωστε τυχαία και η μουσική επιλογή της μπλε ταινίας .Η μουσική ακολουθεί τον πένθιμο βηματισμό της ηρωίδας και συνδέεται με την πρόθεση του σκηνοθέτη να αναδείξει την αγνή απόλυτη αγάπη, ως το μοναδικό μέσο λύτρωσης και εξαγνισμού. Με το παρακάτω  απόσπασμα από  την προς Κορινθίους επιστολή του Απόστολου Παύλου κλεινει  με αριστουργηματικό τρόπο η μπλε ταινία .

Ο ΥΜΝΟΣ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ

«Aκόμα κι αν ήξερα να μιλώ όλες τις γλώσσες των ανθρώπων μα και των αγγέλων, χωρίς όμως να έχω αγάπη, θα είχα γίνει χαλκός που βγάζει σκέτους ήχους ή τύμπανο που δημιουργεί μόνο φασαρία. Kι αν είχα το χάρισμα της προφητείας και κατανοούσα όλα τα μυστήρια και κατείχα όλη τη γνώση, κι αν είχα όλη την πίστη, έτσι που να μετατοπίζω βουνά, χωρίς όμως να έχω αγάπη, θα ήμουν ένα τίποτε. Kι αν ακόμα διάνεμα όλα τα υπάρχοντά μου για να θρέψω τους πεινασμένους, κι αν παρέδιδα το σώμα μου να καεί στη φωτιά, χωρίς όμως να έχω αγάπη, δε θα με είχε ωφελήσει σε τίποτε. H αγάπη μακροθυμεί, επιζητάει το καλό. H αγάπη δε φθονεί. …H αγάπη ποτέ δεν ξεπέφτει…»

Τριλογία χρωμάτων - Λευκή Ταινία

Λευκό ή αλλιώς το χρώμα της ισότητας, ιδωμένο τοιουτοτρόπως στο πλαίσιο της γαλλικής επανάστασης το 1789 και αποτυπωμένο στο μέσον της γαλλικής σημαίας ως σύμβολο μιας αξίας, μιας θεώρησης που έμοιαζε και μοιάζει θεμελιώδης σε μια κοινωνία. Η ισότητα, πρόταγμα βασικό κάθε δημοκρατικού κράτους,εξετάζεται από τον πολωνό σκηνοθέτη Κριστόφ Κισλόφσκι με προφανή σκοπό να απομυθοποιήσει ορισμένες πτυχές της οι οποίες στον σύγχρονο κόσμο ίσως θα έπρεπε να επαναδιατυπωθούν. Είναι γεγονός ότι δεν είμαστε ίσοι μεταξύ μας, οι ανισότητες σε μια κοινωνία παρούσες σε όλα τα πεδία τείνουν να γίνουν ο κανόνας, ενώ ακόμη και η πλήρης ισότητα φαίνεται να μας ξενίζει. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Κισλόφσκι σε μια συνέντευξή του ο άνθρωπος έχει την τάση να θέλει να είναι ακόμη πιο ίσος, δεν τον ενδιαφέρει να είναι ίσος με τον πλησίον του αλλά ο “περισσότερο ίσος”.

Η πλοκή της ταινίας κινείται γύρω από τον Καρόλ, πολωνό μετανάστη στην Γαλλία, του οποίου η ζωή παίρνει την κάτω βόλτα όταν η γυναίκα του Ντομινίκ κερδίζει την αγωγή διαζυγίου και εκείνος εν μία νυκτί αποστερείται τη γυναίκα του, το κομμωτήριό του, τα χρήματά του και την άδεια παραμονής του στη Γαλλία. Μην έχοντας τίποτα άλλο να κάνει επαιτεί στον υπόγειο του Παρισιού προσπαθώντας να βγάλει μελωδίες με τη βοήθεια μιας χτένας. Η συνάντησή του με τον συμπατριώτη του Μικολάι θα τον βοηθήσει να γυρίσει πίσω στην πατρίδα του κακήν κακώς όπου θα προσπαθήσει να σταθεί στα πόδια του και να βγάλει λεφτά. Η σκέψη της Ντομινίκ όμως πάντα ταλανίζει το μυαλό του και τότε του έρχεται η ιδέα για ένα παράτολμο σχέδιο εκδίκησης.

Με μια πρώτη ανάγνωση του στόρι μάς δίνεται η δυνατότητα να εντοπίσουμε και τα κεντρικά σημεία που θέλει να θίξει ο σκηνοθέτης. Κυρίαρχο μοτίβο η σχέση του Καρόλ με την Ντομινίκ η οποία χαρακτηρίζεται από έλλειψη επικοινωνίας-πρώτη έκφανση της ανισότητας. Από τις πρώτες σκηνές είναι φανερό ότι η κακή γνώση των γαλλικών από τον Καρόλ δεν του επιτρέπει να επικοινωνήσει με τη σύζυγό του τόσο στο επίπεδο της σχέσης γενικότερα όσο και σεξουαλικά, δημιουργώντας του κόμπλεξ κατωτερότητας. Η αδυναμία έκφρασης-κατανόησης αμφοτέρων καθιστά τον γάμο τους ατελέσφορο ενώ η άσχημη συμπεριφορά της Ντομινίκ απέναντί του επιτείνει αυτήν τη σχέση υπεροχής μεταξύ τους.

Μετά το διαζύγιο ο κεντρικός ήρωας έρχεται αντιμέτωπος με τη σκληρή πραγματικότητα ενός συστήματος που του στερεί ό,τι έχει ωθώντας τον στην επιστροφή στην Πολωνία. Η “προσωρινή” γαλλική του υπηκοότητα αίφνης χάνεται και ως παρρίας ψάχνει να βρει το δίκιο του στο μετρό του Παρισιού. Στη σκηνή που ζητεί πίσω ένα ευτελές ποσό από τον υπάλληλο στον υπόγειο, έχει τόσα νεύρα θαρρείς και έχει απέναντί του όλο το σύστημα που τον έριξε στην επαιτεία-δεύτερη έκφανση της ανισότητας.

Ο ερχομός στην Πολωνία του Καρόλ συνοδεύεται από τη γρήγορη οικονομική του άνθιση. Ο Κισλόφσκι παρουσιάζει τη χώρα του ως φωλιά του καπιταλισμού, ένα μέρος όπου όλα αγοράζονται και πουλιούνται και όπου ο καθένας μπορεί να βγάλει πακτωλό χρημάτων υπό την σκέπη μιας φιλελεύθερης οικονομίας. Η πτώση του κομμουνισμού έφερε νέες ευκαιρίες και αναδεικνύει πλέον την Πολωνία ως έτοιμη στο ραντεβού της με το ευρωπαϊκό πρεστίζ και μακριά από τις μέρες της απομόνωσης που έφεραν ανισότητα και μετανάστευση-τρίτη έκφανση.

Μέσα σε αυτό το πλέγμα ανισοτήτων ως μοναδική εξισορρόπηση φαντάζει η εκδίκηση. Ο σκηνοθέτης επιχειρεί να γίνει καυστικός και αντί να παρουσιάσει λύσεις του προβλήματος το αφήνει στην άκρη θεωρώντας τη θεμελιώδη αξία της ισότητας ως μια κακόγουστη φάρσα. Μοναδικό αντίδοτο διαφαίνεται η αρχαία ρήση:οφθαλμός αντί οφθαλμού. Μια τέλεια εκδίκηση αποτυπώνει και έναν τέλειο ορισμό της ισότητας. Στις μέρες μας η ισότητα εκλαμβάνεται έτσι και ο Κισλόφσκι δεν μοιάζει να μιλάει σε κοινό εξωγήινων, καθώς η κοινωνία μας λίγο πολύ έχει μεταλλαχθεί από κοινωνία ισότητας σε κοινωνία αυτοδικίας. Οι επιταγές του σύγχρονου φιλελεύθερου οικονομικού συστήματος στο οποίο έχει βουτηχτεί και ο Καρόλ για να γίνει σπουδαίος του έδωσαν την ιδέα της εκδίκησης, μιας εκδίκησης μακάβριας, ποταπής. Ο ήρωας έγινε αντικείμενο σε μια βαλίτσα για να σωθεί από τη ‘ψυχρή” ισότητα του συστήματος και δε διστάζει να ξαναγίνει αντικείμενο μιας κηδείας για να εκδικηθεί. Ισότητα και εκδίκηση στην ταινία αυτή μοιάζουν να είναι συνώνυμες. Στη διελκυστίνδα των ανθρωπίνων και κοινωνικών σχέσεων ο άνθρωπος μάχεται καθημερινά με σκοπό να μην χάσει το σχοινί υποβαθμίζοντας ακόμη και το είναι του ζητώντας την ισότητα…ή όταν εκλείπει την εκδίκηση.

Δεύτερη κατά σειρά στην τριλογία των χρωμάτων του Κισλόφσκι, η λευκή ακολουθεί κοινές τεχνικές και μοτίβα με την μπλε και την κόκκινη,όπως η εικόνα ηλικιωμένων να προσπαθούν να πετάξουν σκουπίδια σε κάδους ανακύκλωσης με τη διαφορετική αντιμετώπιση των ηρώων σε αυτό,η εικόνα των δικαστηρίων (κάνει την εμφάνισή της αμυδρά και η Ζιλιέτ Μπινός) και το δέσιμο των ηρώων με αντικείμενα (το δίφραγκο του Κάρολ). Άξια παρατήρησης η προσπάθεια του Κισλόφσκι να εντάξει το λευκό στην ταινία του με τον συννεφιασμένο ουρανό, τη χιονισμένη Βαρσοβία καθώς και την κατάλευκη στιγμή του οργασμού, ενώ η καταπληκτική φωτογραφία χωρίς να καθυστερεί την πλοκή συμπληρώνει αριστοτεχνικά τη σύλληψη του πολωνού σκηνοθέτη.

Το τέλος του φιλμ μπορεί να μην οδηγεί στην λύτρωση που μάλλον έρχεται με την κόκκινη ταινία όμως συγκινεί τον θεατή που αντιμετώπισε με συμπάθεια τον ήρωα από την αρχή, έναν ήρωα καλοκάγαθο που έψαχνε τη δική του απάντηση στην ανισότητα.

Τριλογία χρωμάτων - Κόκκινη Ταινία

Το αντίο του Κισλόφσκι στο σινεμά. Η ταινία «Τρία χρώματα: η κόκκινη ταινία», είναι το τρίτο μέρος της τριλογίας του Κριστόφ Κισλόφσκι, πάνω στα χρώματα της Γαλλικής σημαίας, και εκπροσωπεί την αρχή της αδελφοσύνης. Η Βαλεντίν (η υπέροχη Ιρέν Ζακόμπ) είναι φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης, αλλά εργάζεται ευκαιριακά ως μοντέλο. Δέχεται τα τηλεφωνήματα του εραστή της που μόνο ερωτικά δε τα χαρακτηρίζεις. Κάποια νύχτα χτυπάει με το αυτοκίνητό της ένα σκυλί. Αυτό είναι η αφορμή να γνωρίσει τον ιδιοκτήτη του, έναν κυνικό άνθρωπο (τον ερμηνεύει εξαιρετικά ο Ζαν Λουί Τρεντινιάν), απομονωμένο, ψυχρό και ασυγκίνητο, ξεκομμένο από κάθε επαφή με τους ανθρώπους που παρακολουθεί τις τηλεφωνικές συνδιαλέξεις των γειτόνων του, και που τόσο συμπαθείς θα μας γίνει στο τέλος, καθώς διηγήται την ιστορία του (έχει και αυτός το προσωπικό του δράμα). Το πρώτο σοκ της ηρωίδας -η αδιαφορία του για το σκυλί- διαδέχεται το δεύτερο -η ανακάλυψη των υποκλοπών- για να αναπτυχθεί στη συνέχεια μια παράξενη σχέση μεταξύ τους, που θα παίξει καταλυτικό ρόλο στις ζωές τους. Εξαιρετική η σκηνή που ο αδιάφορος για το σκυλί του Τρεντινιάν ρωτάει τη Βαλεντίν που το έσωσε: το έκανε για το σκυλί ή για να μην έχει τύψεις και να κοιμηθεί ήρεμη το βράδυ στο κρεβάτι της.

Ο Κισλόφσκι δομεί την ταινία του πάνω στη σχέση των δύο αυτών ανθρώπων, στο πρόσωπο των οποίων βλέπει όλη την οικουμένη. Η κατανόηση, η μοναξιά, τα ναρκωτικά -είναι χρήστης ο αδελφός της- ο κόσμος του σήμερα, τα κλειστά παράθυρα, η αποξένωση των μεγαλουπόλεων, όλα αυτά περνάνε από το μικροσκόπιο του Κισλόφσκι. Η Αδελφοσύνη έτσι όπως την παρουσιάζει ο δημιουργός της, είναι σα να μας λέει, ότι μόνο αυτή μπορεί να ενώσει την κατακερματισμένη ανθρωπότητα, είναι η μόνη οδός σωτηρίας, αυτό το τρίτο βασικό σύνθημα της Γαλλικής Επανάστασης (τα άλλα ήταν Ελευθερία μπλε, Ισότητα λευκό). Το κόκκινο όπως το χρωματίζει ο δημιουργός του κατακλύζει την οθόνη, και μεις βουτάμε στην κατακόκκινη ομορφιά του.